پرش به محتوای اصلی
م‌ممحمدرضا محبتی

استقرار نظام مدیریت فرآیندهای سازمانی (BPM)

نظام مدیریت فرآیندهای سازمانی یعنی سازمان بداند چه فرآیندهایی دارد، هر کدام چه کسی را خدمت می‌کند، چقدر خوب کار می‌کند و چه کسی مسئول بهبودش است. بدون این چهار پاسخ، هر پروژه بهبودی موقتی است.

استاندارد مدل‌سازی
BPMN 2.0استاندارد مدل‌سازی
معماری فرآیند
۳ سطحمعماری فرآیند
از شناسایی تا بهبود مستمر
چرخه کاملاز شناسایی تا بهبود مستمر

صورت مسئله

چه چیزی سازمان‌ها را به سراغ مدیریت فرآیندهای سازمانی می‌آورد؟

این سه الگو را تقریباً در همه پروژه‌هایی که با آن‌ها شروع کرده‌ام دیده‌ام.

شناسنامه‌های فرآیندی که هیچ‌کس نمی‌خواند

سازمان ماه‌ها درگیر تولید مستندات فرآیندی می‌شود و در نهایت یک داکیومنت در ظاهر تمیز و مرتب اما کاملاً غیرکاربردی تحویل می‌گیرد. مشکل، خودِ مستندسازی نیست؛ نبودِ چرخه حیات و حاکمیت برای آن است.

مالک فرآیند وجود ندارد

وقتی فرآیندی از چند واحد عبور می‌کند و هیچ‌کس مالک انتها به انتهای آن نیست، هر واحد بخش خودش را بهینه می‌کند و کل فرآیند بدتر می‌شود.

فرآیند مستند با فرآیند واقعی فرق دارد

مدل روی کاغذ یک چیز است و آنچه در عمل اجرا می‌شود چیز دیگری. بدون پایش و سنجش، این شکاف مرتب بزرگ‌تر می‌شود تا جایی که مستندات بی‌اعتبار می‌شوند.

روش کار

مسیر اجرا، گام به گام

هر گام خروجی مشخص خودش را دارد، تا در هر مرحله بتوانید ارزش دریافتی را ارزیابی کنید.

  1. ۰۱

    معماری و شناسایی فرآیندها

    تدوین نقشه سطح بالای فرآیندها (Process Architecture) و طبقه‌بندی آن‌ها به فرآیندهای اصلی، پشتیبان و مدیریتی. در این مرحله مشخص می‌شود سازمان واقعاً از چند فرآیند تشکیل شده است.

  2. ۰۲

    اولویت‌بندی و انتخاب فرآیندهای کلیدی

    همه فرآیندها هم‌زمان بهبود داده نمی‌شوند. بر اساس اثر بر مشتری، حجم تراکنش، هزینه و ریسک، فرآیندهای کلیدی برای ورود به چرخه بهبود انتخاب می‌شوند.

  3. ۰۳

    مدل‌سازی وضع موجود و مطلوب

    مدل‌سازی با استاندارد BPMN 2.0 در سطح جزئیات مفید — نه بیشتر. سپس طراحی وضع مطلوب با حذف دوباره‌کاری، انتظارهای بی‌دلیل و نقاط تصمیم اضافی.

  4. ۰۴

    استقرار حاکمیت فرآیند

    تعریف نقش مالک فرآیند، کمیته راهبری فرآیند، رویه بازنگری و چرخه عمر مدل‌ها. این مرحله همان چیزی است که نظام را از یک پروژه مقطعی جدا می‌کند.

  5. ۰۵

    پایش، سنجش و بهبود مستمر

    تعریف شاخص‌های فرآیندی، راه‌اندازی پایش فعالیت‌های کسب‌وکار (BAM) و تثبیت چرخه بهبود مستمر تا فرآیندها به‌مرور خودشان را اصلاح کنند.

خروجی‌ها

در پایان چه چیزی تحویل می‌گیرید؟

خروجی‌ها مستنداتی نیستند که فقط بایگانی شوند؛ هر کدام قرار است در تصمیم‌گیری یا اجرا استفاده شوند.

  • نقشه معماری فرآیندهای سازمان در سه سطح
  • مدل‌های BPMN 2.0 وضع موجود و وضع مطلوب فرآیندهای کلیدی
  • شناسنامه فرآیند کاربردی به‌همراه شاخص‌های سنجش
  • مدل حاکمیت فرآیند: نقش‌ها، کمیته‌ها و رویه بازنگری
  • داشبورد پایش عملکرد فرآیندها
  • برنامه انتقال دانش و توانمندسازی تیم فرآیند داخلی

پرسش‌های رایج

آنچه کارفرمایان درباره مدیریت فرآیندهای سازمانی می‌پرسند

مطالعه بیشتر

یادداشت‌های مرتبط

حوزه‌های مرتبط

ممکن است به این‌ها هم نیاز داشته باشید

مدیریت فرآیند

مدل‌سازی فرآیند با BPMN 2.0، شناسایی گلوگاه و دوباره‌کاری، و بازطراحی فرآیند با هدف کاهش زمان چرخه و هزینه.

مشاهده

انتخاب و استقرار BPMS

از تدوین معیارهای انتخاب و ارزیابی بی‌طرفانه پلتفرم‌ها تا معماری استقرار و پیاده‌سازی فرآیندها روی موتور.

مشاهده

تحول دیجیتال

نقشه راه تحول دیجیتال بر پایه فرآیند: از سنجش بلوغ و انتخاب دیجیتال‌کور تا خودکارسازی و مدیریت تغییر.

مشاهده

مسئله سازمان شما کجاست؟

اگر می‌دانید وضعیت آن‌طور که باید نیست اما نمی‌توانید دقیقاً بگویید مشکل کجاست، از یک گفت‌وگوی کوتاه شروع کنیم. در همان جلسه صادقانه می‌گویم که آیا مسئله شما در حوزه تخصص من هست یا بهتر است به متخصص دیگری مراجعه کنید.